چالشهای برنامهریزی برای اقتصاد ایران
یک کارشناس اقتصادی معتقد است: در تمام این سالها دولتهای مختلف در اقتصاد ایران برای راحتی بیشتر و فرار از راهکارهای طولانیمدت و پیچیده تصمیم گرفتند که از پول نفت برای بودجه جاری استفاده کنند و همین موضوع باعث شد هرگاه کار دسترسی به منابع نفتی دشوار شود، برنامهریزی برای اقتصاد ایران نیز سخت شود.

به گزارش اکونگار به نقل از روزنامه تعادل،علی اکبر نیکواقبال، کارشناس اقتصادی در یادداشتی نوشت: یکی از اصلیترین موضوعاتی که در سالهای گذشته همواره در این روزها از سال محل بحث بوده بحث نهایی کردن بودجه و اختلافنظرها میان دو قوه است. از سویی دولت تاکید دارد که با توجه به محدودیتها نمیتواند منابع را افزایش بدهد و از سوی دیگر مجلس نیز بر همین موضوع صحه میگذارد که مردم نیاز به حمایت دارند و نمیتوان بدون نهایی کردن برنامه برای مشکلات بودجه را تایید کرد. به این ترتیب یکی از اصلیترین چالشهایی که در این حوزه وجود دارد این است که مقصر کیست و چه راهکاری میتوان پیدا کرد.
این به معضلات طولانی مدت اقتصاد ایران باز میگردد که هرگز راهی برای آن پیدا نشده است. در تمام این سالها دولتهای مختلف در اقتصاد ایران برای راحتی بیشتر و فرار از راهکارهای طولانیمدت و پیچیده تصمیم گرفتند که از پول نفت برای بودجه جاری استفاده کنند و همین موضوع باعث شد هرگاه کار دسترسی به منابع نفتی دشوار شود، برنامهریزی برای اقتصاد ایران نیز سخت شود. متاسفانه دولتها هر بار که به درآمدهای نفتی دسترسی پیدا میکنند، بهترین گزینه را در وارد کردن این منابع به بودجه میبینند و هر بار که نفت قطع میشود، بدون هیچ برنامهای میمانند. این در حالی است که وقتی در سالهای گذشته، دسترسی به درآمدهای نفتی کاهش یافت، راههای دیگری به کمک آمدند که باز هم در بلندمدت فراموش میشوند. امروز در بسیاری از کشورها، تصدیگری اقتصادی دولت به حداقل رسیده و بخش خصوصی نقشآفرین اصلی به شمار میرود در ایران اما همچنان بخش مهمی از اقتصاد در اختیار دولت است. در این سالها راهکارهایی ارائه شده که معمولا نتیجه نهایی مدنظر را نداشتهاند. یکی از چیزهایی که اخیرا به آن پرداخته شده بحث مولدسازی است. به طور قطع مولدسازی داراییها در صورتی که به درستی اجرا شود و منابع مورد نیاز بودجه را تامین کند، میتواند در اقتصاد کشور تاثیر بگذارد در غیر این صورت اگر همچنان کسری بودجه و انتشار اوراق ادامه داشته باشد هیچ اتفاقی برای اقتصاد و بورس نخواهد افتاد. نگاهی به بودجه شرکتها و نهادهای دولتی و حاکمیتی به خوبی نشان میدهد که بخش مهمی از اقتصاد در اختیارآنهاست. بسیاری از این شرکتها از نظر منطق اقتصاد یا زیانده هستند یا عملا برای اقداماتشان نباید از بودجه دولتی استفاده کنند.
ما اگر بخواهیم این بحثهای هر ساله را متوقف کنیم باید راهی برای اصلاحات کلان در اقتصاد کشور باز کنیم. وگرنه هر سال این بحث ادامه دارد و مجالس و دولتها میآیند و میروند و هیچ نتیجهای نیز به دست نمیآید.