افزایش فعالان بازار کار/ رشد۴.۲ درصدی اشتغال در ۱۲ سال اخیر
طی ۱۲ سال اخیر تعداد افراد فعال در بازار کار از ۲۲.۷ میلیون نفر به ۲۶.۸ میلیون نفر افزایش یافته و علاوه بر آن، تعداد شاغلین از ۲۰ میلیون به ۲۴.۷۸ میلیون نفر رسیده است.
به گزارش اکونگار به نقل از تجارت نیوز، بررسیها نشان میدهد طی 12 سال اخیر نرخ اشتغال حدود 4.2 درصد افزایش یافته است. با توجه به اینکه آمارهای مربوط به نیروی کار اگر در کنار یکدیگر بررسی نشوند ممکن است گمراه کننده باشند، تعداد شاغلین در کنار تعداد نیروی فعال در بازار کار بررسی شده تا تصویر دقیقتری از تغییرات بازار کار در اقتصاد ایران به دست آید.
چرا نمیتوان آمار ایجاد یک میلیون شغل را پذیرفت؟
با توجه به اینکه نرخ اشتغال از تقسیم تعداد افراد دارای شغل به تعداد نیروی فعال در بازار کار به دست میآید، تغییرات این شاخص میتواند ناشی از تغییرات تعداد شاغلین یا جمعیت فعال در بازار کار باشد.
شایان ذکر است برای قابل مقایسه بودن سالهای مختلف باهم، آمارهای پاییز هر سال مد نظر قرار داده شده است. علاوه بر آن مشاهده میشود مبنای آماری از سال 1397 تغییر کرده و به جای آنکه افراد بالای 10 سال در زمره جمعیت در سن کار به حساب بیایند، این مرز به افراد بالای 15 سال تغییر یافت.
بررسیها نشان میدهد از ابتدای دهه 90 تا سال 1394، تعداد نیروی فعال در بازار کار از 22.7 میلیون به 24.69 میلیون نفر رسیده است. باتوجه به اینکه نرخ اشتغال در این بازه زمانی به صورت جزئی افزایش یافته، میتوان نتیجه گرفت که افزایش در تعداد شاغلین متناسب با افز ایش در تعداد نیروی فعال در بازار کار همراه بوده است. بر اساس آمارها طی این سالها حدود 88.2 تا 89.7 درصد از نیروی کار، دارای شغل بودهاند.
تصویر بازار کار در سالهای برجام
در سالهای 1395 تا 1398 که دوران برجام محسوب میشود، نرخ اشتغال به صورت ناگهانی حتی به 87.7 درصد در سال 95 نیز رسید. سپس مجددا در نرخهای 88 تا 89 درصد قرار گرفت. دلیل این موضوع آن است که طی این سالها به شکلی ناگهانی حدود 2 میلیون و 650 هزار نفر به جمعیت فعال در بازار کار اضافه شدند درحالیکه ظرفیت آنی برای مشغول شدن این افراد وجود نداشت، بنابراین نرخ اشتغال طی این سالها کاهش یافته است.
کرونا و ریزش نیروی کار
سال 1398 اوج مشارکت نیروی کار در اقتصاد بود که تعداد فعالان بازار کار به 27.34 میلیون نفر نیز رسید. پس از این برهه و شیوع یافتن کرونا، بخشی از نیروی کار فعال در جامعه از بازار کار خارج شدند که تعداد زیادی از آنها دارای شغل نیز نبودند. همین عاملی شد برای اینکه نرخ بیکاری در سالهای کرونا کاهش یابد و در عوض نرخ اشتغال از 89.4 درصد در سال 1398 به 91.1 درصد در سال 1400 برسد. مشاهده میشود طی همین دو سال حدود یکو نیم میلیون نفر از نیروی کار تصمیم به خروج از بازار کار گرفتند درحالیکه نیم میلیون نفر از آنان جزو افراد بیکار و یک میلیون دیگر دارای شغل بودند.
بهبود بازار کار در دوره پساکرونا
با کمرنگ شدن نقش کرونا و بازگشت جامعه به روال عادی، مجددا تعداد مشارکت کنندگان در بازار کار افزایش یافت و در نهایت در پاییز 1402 به 26 میلیون و 820 هزار نفر رسید. علاوه بر آن مشاهده میشود که طی همین دو سال تقریبا 700 هزار نفر به تعداد شاغلین افزوده شده است. به همین ترتیب آمارها نشان میدهد نرخ اشتغال از پاییز 1400 تا پاییز 1402، از 91.1 درصد افزایش یافته و به 92.4 درصد رسیده است.
بنابراین مشاهده میشود طی 12 سال اخیر تعداد افراد فعال در بازار کار از 22.7 میلیون نفر به 26.8 میلیون نفر افزایش یافته و علاوه بر آن، تعداد شاغلین از 20 میلیون به 24.78 میلیون نفر رسیده است.